Còn ba tuần tới hạn nộp đồ án: kế hoạch từng ngày để vẫn kịp

Ba tuần vẫn kịp, nhưng chỉ kịp nếu bạn cắt phạm vi ngay hôm nay và làm đúng thứ tự. Bài này là kế hoạch 21 ngày, viết cho tình huống code chưa xong và báo cáo chưa viết.

Điều quan trọng nhất phải chấp nhận trước: không làm hết mọi chức năng đã ghi trong đề cương. Một hệ thống ít chức năng mà chạy trơn, có báo cáo đầy đủ, người làm nói được — điểm cao hơn hẳn một hệ thống nhiều chức năng dở dang.

Ngày 1: cắt phạm vi

Viết ra danh sách mọi chức năng đã hứa trong đề cương, rồi chia ba nhóm:

Phải có — không có thì hệ thống vô nghĩa. Thường là: đăng nhập phân quyền, nghiệp vụ chính, trang quản trị của nghiệp vụ đó, một báo cáo thống kê.

Nên có — làm nếu còn thời gian: tìm kiếm, lọc, xuất Excel.

Bỏ — thanh toán trực tuyến thật, gửi email tự động, ứng dụng di động kèm theo, biểu đồ động, chat. Mấy thứ này ngốn thời gian mà cộng rất ít điểm.

Danh sách "phải có" nên còn 5-7 chức năng. Nhiều hơn là chưa cắt đủ.

Phần bị bỏ không giấu đi — viết vào mục "hướng phát triển" trong báo cáo. Hội đồng chấp nhận chuyện có giới hạn phạm vi; điều họ không chấp nhận là bấm vào nút thì lỗi.

Ngày 2-3: chốt cơ sở dữ liệu, không sửa nữa

Vẽ sơ đồ quan hệ và viết luôn câu lệnh tạo bảng. Chỉ tạo bảng phục vụ nhóm "phải có".

Chốt xong thì khoá lại. Sửa cấu trúc bảng vào tuần thứ ba là kéo theo sửa cả code lẫn báo cáo, và đó là cách hỏng kế hoạch nhanh nhất.

Nhập luôn 30-50 dòng dữ liệu mẫu trông như thật ngay lúc này. Làm sớm thì suốt quá trình sau bạn có dữ liệu để chụp màn hình, khỏi phải ngồi nhập vội vào tuần cuối.

Ngày 4-12: code, và chụp màn hình ngay khi xong từng chức năng

Thứ tự làm: đăng nhập phân quyền trước, rồi nghiệp vụ chính, rồi trang quản trị, cuối cùng là thống kê.

Quy tắc cứu bạn: xong chức năng nào chụp màn hình chức năng đó ngay, lưu vào một thư mục đặt tên rõ ràng. Ảnh chụp đó dùng cho chương 3 của báo cáo. Việc để dồn chụp tới cuối là sai lầm phổ biến nhất, vì lúc đó dữ liệu lộn xộn và bạn không còn thời gian dọn.

Mỗi ngày kết thúc bằng việc ghi hai dòng: hôm nay xong gì, mai làm gì. Ba tuần rất dễ trôi mất một tuần vì làm lan man.

Nếu tới ngày 9 mà vẫn chưa xong nghiệp vụ chính, cắt tiếp phạm vi ngay ngày hôm đó chứ đừng chờ.

Ngày 13-17: viết báo cáo

Đừng viết từ trang một. Viết theo thứ tự này:

1. Chương 2 phân tích thiết kế — sơ đồ đã có sẵn từ ngày 2-3, giờ chỉ diễn giải
2. Chương 3 cài đặt — dán ảnh đã chụp, mỗi ảnh một câu mô tả
3. Chương 4 kiểm thử — bảng 15-20 ca kiểm thử
4. Chương 1 cơ sở lý thuyết — viết sau cùng vì lúc này mới biết thật sự đã dùng gì
5. Mở đầu và kết luận — nửa ngày

Cấu trúc chi tiết và số trang từng chương xem ở bài cấu trúc báo cáo.

Dùng Heading trong Word ngay từ đầu để mục lục tự sinh. Gõ tay mục lục là tự chuốc khổ vào ngày cuối.

Ngày 18-19: slide và tập nói

Mười lăm slide cho mười lăm phút. Bố cục từng slide xem ở bài slide bảo vệ.

Quay sẵn video ba phút chạy hết luồng chính làm bản dự phòng. Máy chiếu hỏng hay cơ sở dữ liệu không lên thì vẫn còn đường trình bày.

Tập nói ít nhất ba lần có bấm giờ, một lần trước mặt người khác.

Ngày 20: chuẩn bị phần hỏi đáp

Đọc 28 câu hỏi phản biện hội đồng hay hỏi và tự trả lời từng câu ra miệng.

Đọc lại code của mình một lượt, tập trung vào: đường đi của một yêu cầu qua các tầng, cách xác thực hoạt động, và chỗ khó nhất của đề.

Ngày 21: dự phòng

Để trống nguyên một ngày. Chắc chắn sẽ có việc phát sinh — in ấn, ký xác nhận, sửa theo góp ý phút chót của giảng viên. Không chừa ngày này là tự đẩy mình vào đêm trắng cuối cùng.

Những cái bẫy làm mất cả tuần

Đổi công nghệ giữa chừng. "Chuyển sang framework khác cho nhanh" là mất bốn ngày, không bao giờ nhanh hơn.

Làm giao diện đẹp trước khi chức năng chạy. Giao diện sửa được vào ngày cuối, chức năng thì không.

Học công nghệ mới cho một chức năng phụ. Ba tuần không phải lúc học cái mới.

Chờ giảng viên trả lời rồi mới làm tiếp. Cứ làm theo cách hợp lý nhất, ghi lại lý do, gặp thì trình bày.

Nếu tới ngày 10 mà vẫn chưa có gì chạy

Lúc này tự dựng từ đầu không còn kịp. Hai lựa chọn thực tế: lấy một bản có sẵn của đề gần giống rồi sửa theo đề của mình, hoặc đặt làm phần code và dồn toàn bộ thời gian còn lại vào đọc hiểu, báo cáo và tập nói.

So sánh hai đường này ở bài mua mã nguồn hay tự làm. Dù chọn đường nào, phần đọc hiểu code không bỏ được — ba ngày là đủ nếu đọc đúng thứ tự.

Bên mình nhận đơn gấp và ghi rõ mốc bàn giao trước khi bắt đầu: xem bảng giá.